تبلیغات
سینما - نقد پرسپولیس به قلم راجر ایبرت
چهارشنبه 29 مهر 1388

نقد پرسپولیس به قلم راجر ایبرت

   نوشته شده توسط: سیروس نورایی    

 

 

پرسپولیس

 

نویسنده : مرجان ستراپی (رمان و فیلم نامه)  ، وینسنت پاروناد / کارگردان : مرجان ستراپی  ، وینسنت پاروناد / زمان : 95 دقیقه / کشور : فرانسه و آمریکا  / زبان : فرانسوی ، انگلیسی ، فارسی و آلمانی

 

 

پرسپولیس

 

نویسنده : مرجان ستراپی (رمان و فیلم نامه)  ، وینسنت پاروناد / کارگردان : مرجان ستراپی  ، وینسنت پاروناد / زمان : 95 دقیقه / کشور : فرانسه و آمریکا  / زبان : فرانسوی ، انگلیسی ، فارسی و آلمانی

 

خلاصه داستان 

 

پرسپولیس داستان تلخ یک دختر جوان ایرانی هنگام انقلاب ایران است . فیلم از دید مرجان دختر 9 ساله ایرانی برای ما روایت می شود . هنگامی که امید های مردم به نا امیدی و دولت به وسیله قدرت زور را بر مردم روامی دارد و به خصوص زنان که به خاطر حجاب هر روز بازداشت و به زندان فرستاده می شوند . ما زندگی مرجان را تا 25 سالگی او و اتفاقاتی که برای او و خانواده اش در دوران انقلاب می افتد می بینیم .

 

راجر ایبرت / شیکاگو سان تایمز

 

بنده در فستیوال فیلم تهران در سال 1972 حضور  داشتم و در آن هنگام دقایقی را به خانه راهنما و مترجمم برای دیدن خانواده و والدینش که دعوت شده بودم رفتم . بعد از خوردن چای و شیرینیهای خوشمزه آنها با افتخار توضیح می دادند که ایران امروز کشور مدرنی است . آنها مسلمانان پارسایی بودند و لی آن تعصبات سفت و سخت کشورهای دیگر را قبول نداشتند . هر وقت که من ماجرای دیگری را درباره قوانین جدید روحانیون که مانند زکام در  داخل ایرانیان نفوذ کرده اند ، به فکر فرو میروم و به آن میلیون ایرانیهایی که موافق زندگی کردن زیر محدودیت های سخت که مجبور به زندگی در آن شرایط هستند و به خصوص زنان فکر می کنم .مردم ایران هم همانند ما یکپارچه هستند ، به خاطر بیاورید ایرانیهایی را که در 11 سپتامبر برای همدردی با ما شمع ها را برافروختند .

 

ایران آن بود که مران ستراپی در سال 1969 در آن متولد شد و آن ایرانی بود که با سقوط و تبعید شاه در اواخر 1970 پایان یافت . بله ، قوانین شاه دیکتاتوری بود . قبول دارم ، پلیس مخفی حکومت او همه جا بودند و مخالفانش را شکنجه می داد ف اما آن ایران در خاورمیانه بهترین بود و  زیر سلطه اتحادیه جماهیر شوروی نبود . حداقل ایرانیها آزادی بیشتری در انتخاب نوع زندگی شان داشتند ولی بسیاری از آنها اعتقاد داشتند که با سقوط شاه ، حکومت بعدی دموکراسی بیشتری را برای آنان می آورد .

 

ستراپی 10 سال اول زندگیش را به عنوان بهترین اوقات در طول زندگیش را به خاطر میاورد . بودن در خانواده ای پر محبت و مستقل از نظر فکری ، زندگی راحت در آن زمان ، عشقش به موسیقی پاپ ، علاقه اش به مد و کفش های اسپورتش . ولی تمام اینها تغییر کرد . او ، مادر و مادر بزرگش مجبور شدند که صورتشان را از نگاه مردان بپوشانند ف آرایش و فرم های دیگری که در غرب رواج داشت در ایران ممنوع اعلام شد . او در آن زمان سیگار نمی کشید و مشروب هم نمی خورد ولی خدا حفظ کند زنانی را که کردند.

 

ستراپی الان در پاریس زندگی می کند و زندگینامه اش را در دو رمان گرافیکی نوشته است که از پرفروش ترین ها بودند و الان هم در این انیمیشن حیرت انگیز آن را نشان داده است . بیشتر انیمیشن در قالب سیاه و سفید است و فقط چند جای آن رنگی است . سبک آن عمدا دو بعدی و بر حذر از هر گونه خیالبافی است . سبک نمایش فیلم شاید بی تجمل باشد ولی به طور شگفت آوری ما را به داخل زندگی یک دختر جوان وارد می کند . بدون تعجب نوجوان ها از کتاب استقبال خوبی کردند به خصوص آنهایی که با زندگی مرجان احساس نزدیکی می کردند .

مرجان دختر سرزنده و با نشاطی است که توسط والدین و مادربزرگش تحسین می شود . مرجان مجذوب داستان زندگی عمویش "انوشه" که برای او تعریف می کنند می شود . انوشه به خاطر مبارزاتش بعضی وقتها در زندان و بعضی وقتها در خفا به سر می برد و نزد مرجان قهرمان بزرگی است .

 

مرجان انقلاب آیت ا... خمینی می بیند و می بیند که ایران به کشوری خطرناک برای کسانی مثل مرجان تبدیل می شود . آن اجنماعی را که او آرزو می کرد ناپدید شد و آن آزادی از نظر او به عنوان زندگی خارج از ازدواج و ترس از محدودیت های اعمال شده توسط مردان . بعضی وقتها او با سخن هایش در مدرسه و جاهای دیگر برای خودش مشکل درست می کند و پدر و مادرش صلاح را در این می بینند که او را به وین بفرستند.

 

او در وین اجتماعی کاملا متفاوت را تجربه می کند و به این نتیجه می رسد که زندگی کردن در آنجا غیر ممکن است . او با ارزش هایی بزرگ شده است که با هم بستر شدن با پسران ، استفاده از مواد مخدر و آن وحشی بازیهای راک اند رول مغایرت دارد . او از خودش بدش می آید ، دلتنگ وطن می شود و به ایران باز میگردد . ولی این بار ایران را بدتر از دورانی می بیند که یادش می آید و حالا دلتنگ وطنی می شود که دیگر وجود ندارد .

 

مرجان ستراپی در زندگی واقعی مکانی سازگار با سلیقه خودش را در فرانسه پیدا کرد . من تصور می کنم که فضای فرانسه چیزی کم تر از وین نبوده است ولی تجربیات گذشته اش او را به زنی مطمئن تر از خودش و ارزش هایش تبدیل کرده است و تمام این جریانات را در کتاب و فیلم برای ما تعریف کرده است و بسیار هنرمندانه برای ما روشن می کند که زندگی اش چطور بوده است . برای او دیگر قهرمان بودن ، پرچمدار کشورش بودن ، معترض بودن دیگر اهمیتی ندارد .

 

به نظر می رسد که داستان بسیار طولانی تر از 98 دقیقه فیلم است ولی پرسپولیس بسیار قوی تر و ماهرانه تر است از فیلم های غربی بی معنی که این روزها درباره دختران جوان نشان می دهند . در روحیه فیلم ، در احساس و نزدیکی ما مرجان را همانند جونو می بینیم و همانند جونو پرسپولیس بسیار باشکوه درست شده است .

 

لس انجلس تایمز

 

کاراکتر های فیلم پرسپولیس ساده و دوستانه همانند تصویر های کتاب کودکان در قالبی  سیاه و سفید طراحی شده اند . مرجان ستراپی (کارگردان و نویسنده) می گوید که شخصیت ها از روی واقعیت شکل گرفته اند و به خاطر همین است که فیلم به نوعی همگانی شده است و ما خودمان را در انها می بینیم . و این خیلی موثر است .

فیلم یک رجز خوانی در تجربه انسان هاست ، یک پیمان در پایداری شخصیت در دوران سیاسی یک انقلاب تازه است . این شرح حال نامه از زندگی خود مرجان ستراپی در زمانی که بچه بود الهام گرفته است . این فیلم تاثیر گذار از 7 سالگی تا 23 سالگی مرجان ستراپی را روایت می کند . زمانی که شاه در حال سقوط است و اسلامگرایان در حال انقلاب هستند . مرجان با حکومت شاه مشکل دارد و بعدها می بیند که با حکومت تازه هم به مشکل بر می خورد . پدر و مادر مرجان او را برای ادامه تحصیل به وین می فرستند ولی در حقیقت او را از کشور فراری می دهند . (خود مرجان ستراپی الان در فرانسه زندگی می کند و فیلم هم به زبان فرانسوی است).

تمام وقایع از زبان یک دختر کوچک و بعدا که بزرگ می شود بیان می شود . آگاهی و هوشیاری او از نظر سیاسی بیدار می شود  برای مثال وقتی که پدرش که طرفدار شاه است به او یاد آوری می کند که شاه وجود نداشت ، در حقیقت او توسط خدا انتخاب شده بود . ولی مرجان  به این حرف ها توجهی ندارد و اوضاع را از نظر خودش می سنجد تا وقتی که درمی یابد که رژیم جدید از رژیم قبلی خیلی بدتر است .   در فیلم یک تغییر هویت صورت می گیرد ، که درباره مرجان در زمان بلوغ او صورت می گیرد . از یک معترض همیشگی به یک ادم غیر بومی نامتعارف تبدیل می شود . سراسر زندگی مرجان ستراپی در کشاکش و منازعه بوده است و این باعث شده است که او حسش را به خوبی در فیلم بگنجاند . حالا او از کشورش تبعید شده است و پرسپولیس احساس او را در قبال کشورش بیان می کند .

 

در نقد سایت نیوزویک توسط دیوید انسون آمده است که " در سالی که انیمیشن هایی  حیرت آور مانند (راتاتوله) و (paprika)  ساخته شده اند ، این انیمیشن پر طراوت ، کنایه آمیز و موثر این اودیسه ی شخصی مایه ی مباهات است ".

 

کرک هانیکات در سایت هالیوود ریپورتر آورده است " بحث هایی که در فستیوال فیلم کن درباره پرسپولیس شد بیشتر درباره سیاست بود تا هنر . فیلم بسیاری جزئیات عالی را در پی دارد . مانند نقش مادربزرگ مرجان که هر صبح یاسمن هایی را روی سینه مرجان می گذارد و او می تواند انها را به تازگی بو بکشد . یا نیروهای بدخواه امنیتی که مردان را وسوسه و پر می کنند که علیه زنانشان بایستاند . یا مکالمات شبانه مرجان با خدا و کارل مارکس که هر دوتا عقیم می ماند. انیمیشن به بینندگان این اجازه را می دهد که فیلم را به مانند یک قصه عجیب و غریب یا نامتعارف نبینند بلکه آن را در قالب اتفاقاتی که برای تغییر هویت شخصی می افتد به سهولت  ببینند".


How can you get taller in a week?
دوشنبه 27 شهریور 1396 04:22 ق.ظ
Thanks very nice blog!
What do you do for a sore Achilles tendon?
سه شنبه 17 مرداد 1396 08:45 ق.ظ
Saved as a favorite, I like your web site!
How do I stretch my Achilles tendon?
دوشنبه 16 مرداد 1396 04:08 ب.ظ
Normally I do not learn post on blogs, however I wish to say that this write-up very forced me to try and do
so! Your writing taste has been surprised me. Thanks,
very great article.
Cortney
سه شنبه 10 مرداد 1396 09:12 ب.ظ
Good way of telling, and good paragraph to get data about my presentation focus, which i am
going to deliver in school.
Sophie
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 11:05 ب.ظ
We're a group of volunteers and opening a new scheme in our community.
Your site provided us with valuable info to work on. You've done an impressive job and our whole community will be grateful to you.
Reyna
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 10:54 ق.ظ
I for all time emailed this weblog post page to all my friends, as if
like to read it afterward my links will too.
BHW
جمعه 18 فروردین 1396 04:35 ب.ظ
Yesterday, while I was at work, my sister stole my iphone
and tested to see if it can survive a 25 foot drop, just
so she can be a youtube sensation. My apple ipad is now broken and she has 83 views.
I know this is completely off topic but I had to share it with someone!
u17r480y
جمعه 26 آذر 1389 06:48 ب.ظ
ممنون از نقدتان
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر